İran Dini Lideri Hamaney Hayatını Kaybetti

İran İslam Cumhuriyeti, dini lideri Ayetullah Ali Hamaney'i kaybetti. Devlet televizyonu tarafından yapılan duyuruda, Hamaney'in Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail tarafından düzenlenen bir saldırı neticesinde şehit olduğu belirtildi. Bu trajik gelişmenin ardından, Tahran yönetimi ülke genelinde 40 günlük bir yas dönemi ve 7 günlük resmi tatil ilan etti.

Saldırı ve Gelişmeler

28 Şubat sabahı İran'a yönelik gerçekleştirilen ABD-İsrail ortak operasyonunda, İsrailli yetkililer Ayetullah Ali Hamaney ve Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan'ın hedef alındığını açıklamıştı. Saldırı öncesinde İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Hamaney ve Pezeşkiyan'ın hayatta olup olmadığı sorusuna "Evet, benim bildiğim kadarıyla hayattalar" yanıtını vermişti. Ancak İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Hamaney'in hayatta olmadığına dair çok sayıda işaret bulunduğunu ifade etmişti. ABD Başkanı Donald Trump ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, "Tarihin en kötü insanlarından Hamaney öldü" ifadelerini kullanarak, Hamaney sonrası İran yönetimine dair düşüncelerini paylaşmıştı. Uydu görüntüleri, Hamaney'in yerleşkesinin tamamen yıkıldığını gözler önüne serdi. İran devlet televizyonu, Hamaney'in ölümünü "İran İslam devrimi lideri şehadete ulaştı" sözleriyle duyurdu ve Kuran'dan ağıt ayetleri okundu.

Hamaney'in Liderlik Dönemi

86 yaşında hayatını kaybeden Ayetullah Ali Hamaney, 1989 yılından bu yana İran'ın dini liderliğini yürütüyordu. 1979 İran İslam Devrimi öncesinde Şah Muhammed Rıza Pehlevi yönetimine muhalif duruşuyla bilinen Hamaney, devrimin ardından devletin kritik kademelerinde görev aldı. 1981-1989 yılları arasında cumhurbaşkanlığı yapan Hamaney, İran İslam Cumhuriyeti'nin kurucusu Ruhullah Humeyni'nin vefatının ardından yapılan bir referandumla ömür boyu siyasi ve dini lider olarak seçilmişti. Yaklaşık 37 yıl süren liderliğiyle Hamaney, Ortadoğu'da en uzun süre görevde kalan devlet başkanı unvanını taşıyordu.

Bölgesel Gerilim ve Sonuçları

İsrail, dün İran'a karşı 'Aslan Kükremesi' adını verdiği ve 'önleyici saldırı' olarak tanımladığı bir harekat başlattı. İran medyası, Tahran da dahil olmak üzere beş şehirde saldırıların gerçekleştiğini doğruladı. Reuters'a konuşan bir İsrailli savunma yetkilisi, operasyonun ABD ile koordineli bir şekilde aylardır planlandığını ve tarihinin haftalar öncesinden belirlendiğini belirtti. ABD Başkanı Trump da saldırıya ABD'nin katıldığını doğrulayarak, "Hedefimiz İran rejiminin tehditlerini ortadan kaldırmak ve Amerikan halkını korumak" açıklamasını yaptı. Bu saldırı, ABD-İran müzakerelerinin devam ettiği, en son 26 Şubat'ta Cenevre'de bir araya gelinen bir döneme denk geldi. Saldırıların ardından İran, İsrail ve bölgedeki ABD üslerine karşı misilleme saldırıları başlattı. Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar ve Ürdün gibi ülkelerdeki ABD üslerini hedef alan İran, Bahreyn'deki ABD donanma üssünü de vurdu. İlk belirlemelere göre, ABD ve İsrail'in saldırılarında en az 200 İranlı hayatını kaybetti, 747 kişi yaralandı. İran, ülkenin güneyindeki Minab kentinde bir ilkokulun vurulması sonucu en az 108 çocuğun yaşamını yitirdiğini bildirdi.