Zift Damlası Deneyi: 97 Yıllık Sabır

Queensland Üniversitesi'nde, 1927 yılında Prof. Thomas Parnell tarafından başlatılan Zift Damlası Deneyi, dünyanın en uzun süreli laboratuvar çalışması olarak Guinness Rekorlar Kitabı'ndaki yerini almıştır. Bu eşsiz deney, ziftin aslında ne kadar yüksek bir viskoziteye sahip olduğunu, yani akışkanlığa karşı ne denli dirençli olduğunu, gözlemleyerek maddenin görünüşünün aldatıcı olabileceğini çarpıcı bir şekilde kanıtlamaktadır.

Deneyin Kökenleri ve Bilimsel Amacı

Prof. Thomas Parnell, öğrencilerine viskozite kavramını daha iyi açıklamak ve bazı maddelerin sert görünüşlerine rağmen çok yavaş bir şekilde akabileceğini göstermek amacıyla bu deneysel düzeneği kurmuştur. Oda sıcaklığında sert ve kolayca kırılabilen ziftin, zamanla nasıl bir akışkanlık sergilediğini belgelemek hedeflenmiştir. Parnell, zifti ısıtarak 1927'de bir cam huniye yerleştirmiş ve üç yıl süren bir bekleme sürecinin ardından, 1930'da huninin ağzını açarak damlama sürecini resmen başlatmıştır.

Deneyin başlangıcından bu yana geçen doksan yılı aşkın sürede, huniden sadece dokuz damla zift düşmüştür. İlk damlanın 1938'de gözlemlendiği bu süreçte, Prof. Parnell, 1948'deki vefatından önce yalnızca iki damlaya tanıklık edebilmiştir. Daha sonra Prof. John Mainstone'un sorumluluğunda devam eden deney, 2005 yılında Ig Nobel Fizik Ödülü'ne layık görülmüştür. Damlaların düşme aralıkları zamanla değişmiş; ilk yedi damla ortalama sekiz yılda düşerken, sonraki damlaların düşüş süreleri uzamıştır. Bu durumun, binaya monte edilen klima sisteminin ortalama sıcaklığı düşürmesi ve böylece ziftin viskozitesini artırmasıyla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bu olağanüstü deney, bilim camiası ve meraklılar tarafından halen büyük bir ilgiyle takip edilmektedir.