Dondurma Seçerken Bu 4 Maddeye Dikkat!

Yaz mevsiminin en sevilen serinleticilerinden dondurma, kolay ulaşılabilirliği sayesinde çocuklardan yetişkinlere herkesin favorisi. Ancak, “soğuk olduğu için hafiftir” yanılgısı, çoğu zaman doğruyu yansıtmıyor. Memorial Kayseri Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Uz. Dyt. Betül Merd, dondurma tüketiminde göz önünde bulundurulması gereken önemli noktaları paylaştı.

İçerik Analizi: Şeker ve Katkı Maddeleri

Dondurmayı sağlıklı veya sağlıksız olarak genellemek yerine, içeriğini detaylı incelemek gerekiyor. Süt, yoğurt veya krema bazlı, gerçek meyve, kakao, kuruyemiş gibi doğal bileşenler içeren dondurmalar ile yoğun şeker, glikoz/fruktoz şurubu, bitkisel yağ ve aroma vericiler barındıran ürünlerin besin değerleri birbirinden oldukça farklıdır. Özellikle market raflarında karşılaşılan “dondurma”, “sütlü buz” veya “bitkisel yağlı ürün” gibi tanımlamalar arasındaki farklara dikkat edilmeli. Tüketicilerin sadece paketin ön yüzündeki “çilekli” veya “çikolatalı” gibi ifadelere aldanmaması, ürünün içindekiler listesini ve besin değerleri tablosunu titizlikle incelemesi büyük önem taşıyor.

Doğal Ürünler ve Porsiyon Kontrolü

Sağlıklı beslenme ilkeleri doğrultusunda, dondurma doğru porsiyon ve tüketim sıklığıyla beslenme düzenine dahil edilebilir. Doğal yöntemlerle üretilmiş, özellikle sade sütlü dondurmalar, şerbetli ve yüksek şekerli tatlılara kıyasla daha iyi bir alternatif sunar. Ancak dondurmada porsiyon kontrolü hayati öneme sahiptir. Bir top dondurmanın kalori değeri, kullanılan süt, krema, şeker, çikolata veya kuruyemiş gibi malzemelere göre değişiklik gösterir. Bu nedenle, “bir top dondurma şu kadar kaloridir” gibi kesin bir ifade kullanmak yanıltıcı olabilir.

“Erimiyor” Videoları ve Etiket Bilinci

Son yıllarda sosyal medyada popüler olan, dondurmaların su altında erimediğini gösteren videolar, tüketicilerde “doğal olmayan maddeler içeriyor” algısı yaratmıştır. Ancak, dondurmanın geç erimesi veya erirken şeklini koruması, tek başına sağlıksız olduğu anlamına gelmez. Erime süreci; kullanılan yağ miktarı, süt proteinleri, şeker, diğer kuru maddeler, emülgatörler, stabilizatörler, hava oranı, üretim teknolojisi ve saklama koşulları gibi birçok faktöre bağlıdır. Endüstriyel dondurmalarda ürün yapısını korumak için mevzuata uygun miktarda kullanılan stabilizatör ve emülgatörler, gıda üretiminde izin verilen bileşenlerdir. Bu nedenle, sadece “erimiyor” görüntüsüne dayanarak sağlıksızlık yargısına varmak bilimsel değildir. Ancak bu videolar, tüketicilere önemli bir mesaj vermektedir: Dondurma alırken sadece görüntüsüne veya reklamına değil, mutlaka etiket bilgilerine bakılmalıdır.

Dondurma Seçiminde Dikkate Alınması Gerekenler

Tüketicilerin dondurma alışverişinde şu kriterleri göz önünde bulundurması önerilir:

• İçindekiler Listesi: Şeker veya şekerli bileşenlerin listenin başında yer alması, yüksek ilave şeker oranına işaret edebilir. Bu tür ürünlerden kaçınılmalıdır.
• Yağ Kaynağı: Süt yağı yerine farklı bitkisel yağların kullanılması ürünün besin profilini değiştirebilir; bu konuda dikkatli olunmalıdır.
• Şeker Miktarı: “Şekersiz”, “fit”, “light” veya “meyveli” gibi ibareler ürünün otomatik olarak sağlıklı olduğu anlamına gelmez. Besin değerleri tablosundaki şeker ve enerji miktarı mutlaka incelenmelidir.
• Porsiyon Kontrolü: Özellikle kutulu dondurmalarda, paketin tamamı tek porsiyon olarak değerlendirilmemeli, etiket üzerindeki porsiyon miktarı ile tüketilen miktar arasındaki farka dikkat edilmelidir.

“Meyveli” yazan dondurmalarda her zaman gerçek meyve bulunmayabilir; bazı ürünlerde sadece aroma veya preparatlar kullanılır. Bu nedenle “meyveli” kelimesinden ziyade içindekiler listesi kontrol edilmelidir. Piyasada “en sağlıklı dondurma bu” gibi bir yaklaşım yerine, daha kısa ve anlaşılır içerik listesine sahip, süt ürünü içeren, ilave şeker miktarı düşük ve porsiyonu kontrol edilebilir ürünler tercih edilmelidir. Evde yoğurt veya süt ile meyvelerin bir araya getirildiği, ilave şekeri kontrol edilmiş tarifler hem çocuklar hem de yetişkinler için daha sağlıklı birer alternatif sunar.